---

* چرا عده ای با ازدواج موقت مخالفند؟
اما چرا بعضی با این حکم بسیار حسابشده و بالای اسلامی مخالفند؟
معمولا علت مخالفت بعضی عزیزان با ازدواج موقت در این است که یا از تمامی احکام این نوع ازدواج اطلاع کافی ندارند (مثل موردی که در قسمت فحشا و روسپی گری نوشته شده است). از طرفی بعضی عزیزان اهل سنت هم بخاطر اینکه عمر ازدواج موقت را تحریم کرد با این قانون مخالفند. قابل ذکر است که در زمان پیامبر ازدواج موقت حلال بوده و در قرآن آیه ای داریم که حلال و حرام خدا تا ابد حلال و حرام باقی میماند و حتی حضرت علی نیز بعد از زمان عمر آنرا حلال میدانست. گذشته از این عده ای افراد هم پیدا میشوند که اصلا با اساس اسلام مخالفند چه رسد به ازدواج موقت. البته چه بسا بسیاری از مخالفین هم بعلت جو حاکم بر جامعه و تحت تاثیر داستانها و فیلمهایی چون شوکران که خاطره بدی از ازدواج موقت بجا میگذارد مخالف این گونه ازدواج هستند. که معمولا سازندگان اینگونه فیلمها چون مخالف ازدواج موقت هستند چنین فیلمهایی را میسازند.

---

* ازدواج مقدس و آشکار:
هو....سلام بر همه شما عاشقان الله بنده در تکمیل سخنان جنابعالی چند نکته بگویم اول اینکه ازدواج موقت یک پیوند مقدس و آسمانی است نه یک قرارداد عادی دوم اینه که مهر دختر هر چقدر پایین تر باشد و ملاحظه پسر طفلک را بکند نشانه بزرگمنشی و عمق تفکر دختر است چرا که بحث ما ازدواج موقت است که عموما بایستی در بین نوجوانان و جوانان باشد که مطمئنا محصل یا بیکار هستند و ما باید سعی کنیم که این سنت در نهایت سادگی احیا و اقامه شود سوما اینکه ما باید سنت خدا را احیا کنیم نه سنت مندرآوردی مثلا اکثر ما دوست داریم پابه پای جامعه پیش برویم و ازدواج موقت را مخفی کنیم و مخفیانه به این سنت مقدس عمل کنیم در حالی که ما در قرآن آیات فراوانی داریم که رسول خدا صلوات الله علیه و اله علنا سنت شکنی میکردند مانند آیات سوره احزاب و اینکه پیامبر با یک ازدواج سنت های غلط را برانداز کرد و...جوانان نباید بهراسند که بعد چه میشود چرا که همیشه خداوند با ماست. در آخر اینکه بفرمایید چرا علما و امرا اینقدر ب غیرت و نامسلمان شده اند.تو را به خدای جبار جواب مرا بده.......... از شما هم تشکر میکنم.بهزاد جون والسلام.

پاسخ:سلام، همانطور که شما فرمودين سخنان شما در تکميل عرايض من بوده و من هم اختلافي بين آنها نميبينم. بدين صورت که:
بعضي از سنت ها ميتوانند چند بعدی باشند. بعنوان مثال حج که علاوه بر تقدس و آسماني بودنش بصورت اجتماعي برگزار ميشود و برگزار کنندگان بصورت اشتراکي از يک سرزمين، قبله و غيره براي اجرای اين سنت استفاده ميکنند. بعقيده من ازدواج هم سنتی است مقدس و الهي و هم اجتماعي و اشتراکي.

در مورد پول هم ميدانيد که بر خلاف ازدواج دائم که مرد بايد مخارج زن را تأمين نمايد در ازدواج موقت توافقي است که در صورت توافق لازم الاجرا ميباشد اما از آنجايي که بعضي از زنان بيوه يا دختران در شرايط سخت تنگدستي و فقر بسر ميبرند و اگر درآمدي هم دارند کفاف مخارجشان را نميکند و همين امر باعث شده تا تعداديشان يا به جرگه زنان خياباني بپيوندند و يا بسختي اموراتشان را بگذرانند و از طرفي ديگر مرداني هستند که ميتوانند در چهار چوب ازدواج موقت و مزاياي بسیاري که دارد اينان را نيز از حمايت مالي خود بهره مند سازند اين مورد را در فرم اضافه کرديم ولي اين مسئله پرداخت پول چه خاصيت داشته باشد چه نداشته باشد چون در ازدواج موقت امري است توافقي بين زن و شوهر حق نداريم آنرا اجباري اعلام کنيم مگر اينکه مدير اين سرويس از اختيارش در اين سرويس و در محدوده قوانين اختياري يا توافقي ازدواج موقت استفاده کرده و مثلا شرط استفاده از اين سرويس اين شود که حتما آقايان بايد پول هفتگي به خانمها پرداخت نمايند ولي از آنجايي که نظر شما هم موافق و معتبر است و گاهي برعکس مورد عنوان شده بانوان مشکل مالي نداشته و آقايان مشکل مالي دارند و غيره بنابراين چنين اجباري در اين سرويس گذاشته نشده و ثبت نام کننده آزاد است اين مورد پول هفتگی را در در نظر بگيرد يا نه.

در مورد علني بودن يا نبودن ازدواج موقت هم همينطور،
معتقدم علني بودنش براي رواجش بهتر است بشرط آنکه اختياري باشد نه اجباري ميدانيد که رسم دوستيهاي بين دختران و پسران در ايران و جهان زماني بد شمرده ميشد و همينطور فاحشگي اما گويا از رسم شرعي و قانوني ازدواج موقت گوي سبقت را ربوده اند و يکي از دلايلش اين بود که پيروانش را در مخفي يا علني کردن روابطشان آزاد گذاشتند و اين شد که در ابتدا که تعدادشان کم بود بصورت مخفي و بعد که زياد شدند کم کم بصورت علني درآمد.
بهر حال اين مورد علني کردن يا نکردن هم چه مفيد باشد چه نباشد چون به محدوده اختيارات افراد بر ميگردد حق نداريم آنانرا مجبور به خلاف خواسته شان کنيم مگر اينکه مدير اين سرويس از اختيارش در اين سرويس استفاده ميکرد و شرط علني بودن آن در اين سرويس گذاشته ميشد ولي به دلايلي که عنوان شد اجباري بر علني شدن آن در آین سرويس داده نشده تا هرکس اگر خودش خواست آنرا علني کرده يا مخفي نگه دارد.

در مورد ب غيرت شدن علما و امرا منظور شما را متوجه نشدم اما همه یکجور نيستند و هر اتهامي را نميتوان به همه شان زد.
از ارسال نظراتتان متشکرم.

---

* چند همسری و ازدواج موقت:
از جمله نگرانی هایی که درباره ازدواج موقت وجود دارد، متصل دانستن آن با دو مورد فحشا و چند همسری است. درواقع این شده است یکی از مشکلات گسترش آن. شایداین جملات را شنیده باشید که صیغه همان فحشا و بی بندو باری است ولی با اسمی دیگر یا فلان پادشاه حرمسرا داشت یا فلانی زن های بسیارصیغه میکرد و با ازدواج موقت چند همسر گرفته است و یا امثال فیلم شوکران که در آن همسر اول را به شکل دائم و دومی که قضیه چند همسری پیش کشیده می شود این بار به شکل موقت عنوان می شود و آنهم با آن خاطره ناگوار. در واقع به نظر می رسد بجای آنکه ازدواج موقت به خودی خود علت اصلی مخالفت باشد چسباندن این دو مورد یعنی فحشا و چند همسری به ازدواج موقت مورد نگرانی بعضی عزیزان شده است. چرا که تقریبا آشنایی و شناخت بسیاری از افراد با ازدواج موقت ازطریق فیلم ها یا داستانها یی بوده که آن را این چنین معرفی کرده اند. که بدین سان از ازدواج موقت به بی بندوباری و فحشا، و یا اجحاف به زن در چند همسری مردان یاد شده است. واقعیت این است که در مورد ازدواج موقت کمی سوء تفاهم شده است.
در مورد فحشا قبلا در نوشته ای دیگر از همین وبلاگ توضیح داده ام؛ در مورد چند همسری و ازدواج موقت نکاتی را به عرض می رسانم.


این دو مورد دو قانون مستقل و جدا از هم هستند به این معنا که نه تنها لازمه ازدواج موقت چند همسری نمی باشد بلکه لازمه چند همسری هم ازدواج موقت نمی باشد. درست است که مردانی بوده اند که با ازدواج موقت چند همسر گرفته اند ولی فراموش نکنیم که با ازدواج دائم هم چنین عملی صورت گرفته است. و از طرفی هستند کسانی هم که با همین قاعده ازدواج موقت فقط یک همسر اختیار کرده اند. اینکه تا صحبت ازدواج موقت میشود زود به یاد چند همسری بیافتیم و آن مورد را زود به این مورد بچسبانیم منطقی به نظر نمی رسد و همانطور که ازدواج دائم را بخاطر امکان چند همسری در آن تعطیل نکرده ایم بهتر است ازدواج موقت را هم بخاطر امکان چند همسری در آن تعطیل نکنیم.
مشخص ترین نکته ازدواج موقت زمان آن ولی در چند همسری، تعداد همسران است. همانطور که زمان شراکت یک مسئله است و تعداد شرکا یک مسئله دیگر، قانون ازدواج موقت یک چیز است و قانون چند همسری یک چیز دیگر. هستند کسانی که با همان قاعده ازدواج دائم چند همسر می گیرند وهستند کسانی هم که با همین قاعده ازدواج موقت فقط یک همسراختیار کرده اند. بنا براین بهتر است مسئله چند همسری را به ازدواج موقت نچسبانیم و مشکل آن یکی را گردن این یکی نیاندازیم. همانطور که در مورد چند همسری با ازدواج دائم، چنین کاری نمی کنیم.

چند همسری بانوان و ازدواج موقت:

اگر گاهی اوقات بین دینی که به آن معتقدیم و آداب و رسوم اجتماعی که به آن عادت کرده ایم را با اشتراک گرفتن محدود نکنیم، اگر برعکس آنچه که اغلب، محدودیت های دینی را در مقابل آزادی های خود یا مردم عنوان میکنیم، گاهی هم آزادی های دین را در مقابل سنت ها و آداب رسوم های محدود بیان کنیم، و اگراندیشه، فراتر از خود خواهی و حسادتی رود که چند همسری برای مردان را گاهی تا سرحد افراط پسندیده ولی کمترین امکان آن برای زنان را ناپسند می داند، و کمی انصاف داشته باشیم، با نگاهی باز شده از عادات بسته، می بینیم که با ازدواج موقت به نوعی امکان چند همسری بانوان بصورت پیا پی یا پشت سرهم نیز میسر است. ودر این قانون، آزادی وامتیاز بیشتری برای بانوان در نظر گرفته شده است نه محدودیت بیشتر آنان. ازدواج موقت از این جهت به نفع آزادی بانوان و به نوعی امکان چند همسری آنان در کنار قانون چند همسری آقایان بوده و قاعدتا باید مورد استقبال بسیاری از بانوان قرار گیرد نه تنفر آنان. درواقع این قانون آزادی هايي را چه از نظر زمان و چه از نظر قوانینش برای بانوان به ارمغان می آورد. وآزادتر بودن قوانینش پاسخی است بر بعضی از ایرادهایی که بر محدودیت های قوانین ازدواج دائم گرفته می شود. ازدواج موقت شکل دیگریست از ازدواج با امکانات خاص خودش در کنار قانون ازدواج دائم. درواقع در ازدواج موقت زن و شوهر مسئولیت های کمتری نسبت به یکدیگر دارند و طبیعتا هردو از آزادی بیشتری برخوردارند.
و البته نکته دیگر اینکه،
بعضی عزیزان به چند همسری آقایان معتقدند ولی از تصور چند همسری بانوان به همین صورت پیاپی هم خوششان نمی آید وهمین را هم برای بانوان بد می دانند و با غیرت خود ناجور. و گاهی چنین سوالی به ذهن می آید که با ازدواج موقت چطور مردی حاضر است با زنی که قبلا در ازدواج مرد دیگری بوده ازدواج نماید؟ اما در کنار این سوال به این نکته هم توجه کنیم که چطور بانوانی می پذیرند یا توقع داریم که بپذیرند با مردی ازدواج کنند که قبلا همسری داشته است؟ شاید بد نباشد گاهی از دید بانوان هم به موضوع نگاهی بشود که چگونه حاضرند با مردانی ازدواج کنند که قبلا با زنی دیگر ازدواج داشته اند. فراموش نکنیم که از میان زنان پیامبر تنها عایشه بود که قبلا با همسر دیگری ازدواج نکرده بود و بقیه زنهای پیامبر در هنگام ازدواج با او، بیوه بوده اند. درصورتیکه پیامبر هم می توانست همین حساسیت را داشته باشد و با توجه به قدرت و موقعیت اجتماعیش چون بعضی از قدرتمندان تاریخ، تمام همسران خود را از میان دختران باکره و زیبا انتخاب کند. و به یاد داشته باشیم که ازدواج با یک بانوی بیوه نه گناه است و نه مکروه. بانوانی که قبلا ازدواج موقت داشته اند نه تنها بر آنان عیب نیست بلکه ازدواج موقتشان امتیازی از شان و منزلت بالا برایشان، و نشان از این دارد که اولا دارای چنان اندیشه روشنی هستند که توانسته اند فرای سنت های بسته اجتماع بیاندیشند، و دوم اینکه با چنین اندیشه باز و روشنی که کورکورانه سنتی را پیروی نکرده اند، گرفتار سنت شکنی کامل و فحشا و بی بند و باری هم نشده اند وبه پاکی، این قانون الهی دین اسلام را پذیرفته اند و رعایت کرده اند.

---

* سه تفاوت فحشا با ازدواج موقت:

گاهی ازدواج موقت یا صیغه را همان فحشا و روسپی‌گری می‌نامند، ولی آیا براستی چنین است؟
فحشا در لغت به معنای زشتی است و شارع مقدس در قرآن با وجود اینکه انواع گوناگونی از روابط جنسی را حرام شمرده است بنا بر حکمتش واژه فحشا را برای زنا و لواط (۳۲ الاسرا ـ ۸۱ اعراف . . . ) بکار برده است، از سوی دیگردر اصطلاح مردم واژه فحشا معمولا برای بی‌بند و باری جنسی بکار می‌رود و چون فحشایی که به ازدواج موقت نسبت داده می‌شود از همین نگاه است در اینجا نیز با همین دید برسی می‌کنم.
با مقایسه ابعاد متفاوت ازدواج موقت با بی‌بند و باری جنسی به اختلاف‌هایی بین آن دو پی می‌بریم که به سه مورد آن در زیر اشاره می‌شود:

ـ انواع مختلفی از روابط جنسی مانند استمنا، زنای محصنه، لواط . . . ، خارج از حدود آیین الهی اسلام و حرام و گناه، ولی رابطه جنسی در ازدواج بین دو غیرهمجنس مجاز، آزاد و حلال شمرده شده است، پس پایبندی به این گونه ارتباط، یا ازدواج یعنی جدا بودن از همه آن موارد ناسازگار طبیعت انسانی، و اینگونه پالایش افراد در ازدواج موقت اسلام که هرکسی مجاز نمی‌باشد طرف دیگر این ارتباط یا قرارداد باشد، یکی از ویژگیهایی است که از تبدیل شدن آن به هرج و مرج یا فحشای جنسی جلوگیری مینماید.

ـ فرق دیگر، شرط زمان عده یا فاصله زمانی بین دو ازدواج برای بانوان است، که پس از ازدواج موقت بمدت دو عادت ماهانه یا چهل و پنج روز می‌باشد، درصورتیکه معمولا در روسپی‌گری که به فحشا هم از آن یاد می‌کنند چنین نيست، در این باره در نوشته دیگری از همین وبلاگ توضیح بیشتری آمده است.

ـ محدودیت آیین الهی برای پوشش و نگاه به نامحرم (قبل و بعد ازدواج) و آزاد بودن آن در چهارچوب ازدواج ، تفاوت دیگریست که در دایره برهنگی جنسی برخلاف قوانین مربوط به ازدواج موقت، مرزی ندارد. و از این رو ازدواج موقت تفاوت دیگری با بی بند و باری جنسی جدای از آن دارد. ولی این سخن به معنای آن « نمی‌باشد » که اگر شخصی پوشش آیین الهی را رعایت نکرد و برهنگی پیشه کرد، پس او را فاحشه ای بدانیم که دارای روابط جنسی نامشروع هم می‌باشد. حتی در حالتی که هر گردویی گرد است. بازهم نمی‌توان نتیجه گرفت که هر گردی هم گردو است.

این سه مورد ویژگیهایی است که ساختار ازدواج موقت را از بی بند و باری یا باصطلاح عموم فحشای جنسی جدا و فاصله زیادی بین آن دو ایجاد می‌کند، بگونه ایکه پایبندان به ازدواج دائم یا موقت، حتی اگر مجرد باشند، نه تنها از فحشا و فاحشه گری بدور هستند، بلکه انسانهای خوش فکری هستند، که اگر با اندیشه باز و روشن، کورکورانه محدودیت‌های سنتی را پیروی نکرده اند، گرفتار سنت شکنی کامل و فحشا و بی بند و باری هم نشده اند وبه پاکی، این قانون الهی دین اسلام را پذیرفته اند و رعایت کرده اند.

---

* تنفر از نام صیغه:

دو سخن از دو عزیز در باره نام صیغه در این سرویس:
۱- چقدر هم شیک! اسم صیغه بازی نفرت انگیز را گذاشته : همسریابی، بهتر بود بجای لوث کردن مفهوم مقدس همسری و خانواده، می نوشت: ازدواج موقت - همبستریابی...
۲- نمی دونم چرا همیشه با شنیدن حرف صیغه ، اول خندم می گیره و بعد نیشم تا بنا گوش باز می شه ، متعاقبااً سیستم عصبیم از بــیخ دچار breakdown می شه

پاسخ:البته در فقه، صیغه نام کلمات یا متن قرارداد میباشد، مانند صیغه عقد دائم یا صیغه عقد موقت و یا حتی برای قرارداد تجاری و غیره هم بکار می‌رود.
ولی «مُتعه یا به تعبیر برخی کتابهای فقهی و قانون مدنی، نکاح منقطع یا چنان که امروز مصطلح شده است ازدواج موقت، به تعبیر عامه مردم بنام صیغه رایج شده است(۱)».
که اگر همين تعبیر رایجش را در نظر بگیریم، واقعیت این است که من هم از نام صیغه چندان خوشم نمی‌آید اما آنرا به حساب تلقین مکرری میگذارم که از بس برایش بد گفته اند و ما هم کم و بیش پذیرفته‌ایم از نامش بدمان می آید؛ ولی با نگاهی فراتر از یک نگاه ساده و برسی دقیق‌تر و علمی‌‌تر آثار و قوانینش اینبار رسمش را بجای اسمش بسیار میپسندم و نه تنها از آن بسیار خوشم میآید بلکه آنرا جایگزین بسیار مناسبی از یک سو برای محرومیت جنسی و از سوی دیگر برای فحشایی ميیابم که از گسترش آن در جهان امروز باخبریم.

پی‌نوشت:
(۱) ـ برگرفته از کتاب دورنمای حقوقی ازدواج موقت؛ نوشته اسماعیل هادی؛ چاپ ۱۳۷۲.

---

* ایدز و ازدواج موقت:
نظر یک عزیز:
انتهای راهی که در پیش گرفتی در 4 حرف خلاصه می شود

ایدز:

پاسخ:
آینده را خدا می‌داند، که ایدز بسیار گسترش یابد یا با رعایت اصول ساده پزشکی و روابط جنسی صحیح، از گسترش ایدز تا حد زیادی جلوگیری شود و یا داروی ایدز بدست آید و این مشکل برطرف گردد. به هر روی می‌دانیم که عامل گسترش ایدز فقط روابط جنسی نمی‌باشد بعلاوه اینکه « زن و مرد می‌توانند در ازدواج موقت شرط کنند که بهره برداری جنسی آنها محدود باشد و مثلا آمیزشی صورت نگیرد (۱) ».
اما در مورد انتقال از طریق روابط جنسی در ازدواج موقت اگر از چند سو نگاه کنیم به چند نکته پی می‌بریم:

۱- نخست اینکه روش پیشگیری از ایدز در روابط جنسی سخت و غیرممکن و پرخرج نمی‌باشد. تا در ازدواج موقت نتوانند از سرایت آن جلوگیری کنند. شخصی که خود را پابند به حدود ازدواج موقت می‌کند، آیا نمی‌تواند خود را مقید به روش ساده پیشگیری از ایدز کند؟ و شخصی هم که بی‌توجه به قوانین ازدواج موقت و اهل سوء‌ستفاده باشد. آیا با حذف ازدواج موقت و با وجود فحشای جنسی گسترده نمی‌تواند کار خود را بکند ؟ کما اینکه اینگونه افراد هم اگر روش جلوگیری از ایدز را بدانند، آیارعایت آنرا نمی‌کنند؟

۲- دوم اینکه عموما لغو ازدواج موقت جلوی روابط جنسی را نمی‌گیرد بلکه شکل آنها را عوض می‌کند. بعلاوه اینکه محدودیتهای دستورالعمل ازدواج موقت خود نیز مانعی بر بی بند و باری جنسی در جامعه بوده واز این روی در برطرف شدن خطر ازدیاد ایدز ناشی از روابط جنسی بی‌حد و مرز موثر است(۲).

۳- از سوی دیگر همانگونه که بدلیل برق گرفتگی برخی، جامعه ای را از داشتن برق محروم نمی‌کنند و همانگونه که بدلیل وجود تصادفات، جامعه را از داشتن اتومبیل محروم نمی‌کنند و یا بخاطر وجود صدمات ورزشی، ورزش را تعطیل نمی‌کنند ... و بسیاری موارد دیگر، چرا که علت را در استفاده غلط می‌دانند و نه در وجود برق یا اتومبیل و یا ورزش و غیره، همانگونه هم نمی‌شود جامعه‌ای را از ازدواج موقت محروم نمود و یک ابزار ضروری و بسیار کارآمد را بخاطر استفاده نادرست عده‌ای حذف نمود و محرومیت بسیاری را از یک سو و انحراف بسیاری را از سوی دیگر بلحاظ لغو آن نادیده گرفت.

مهم گسترش فرهنگ صحیح با آموزش و آگاهی دادن به مردم، سرویس دهی کارآمد، رعایت افراد و رحمت خداوند است.

پی‌نوشت:
(۱) ـ از کتاب شناخت اسلام، نوشته مشترک آقایان محمد حسینی بهشتی و محمد جواد باهنر و علی گلزاده یا غفوری.
(۲) ـ در کتاب نظام حقوق زن در اسلام، بنوشته آقاي مرتضي مطهري، چنین آمده است:
(...اما اينكه مردم ما به نام اين قانون سوء استفاده‏هايى كرده و مى‏كنند، ربطى به قانون ندارد. لغو اين قانون جلوى آن سوء استفاده‏ها را نمى‏گيرد بلكه شكل آنها را عوض مى‏كند، بعلاوه صدها مفاسدى كه از خود لغو قانون برمى‏خيزد...).

---

* کار و مسکن یا ازدواج موقت؟

یکی از ویزگیهای عقد موقت کاربرد آن برای آقایانی است که درآمد یا سرمایه کافی برای ازدواج دائم را ندارند و یا بانوانی که با این ازدواج نیاز مالی‌شان برطرف می‌گردد. دراین باره یکی از انتقادهایی که می‌شود آن است که بجای گسترش و تاکید روی ازدواج موقت باید تولید کار و شغل و مسکن و غیره برای آنها نمود تا بتوانند ازدواج دائم کنند.

اینکه افراد نیازمند صبر کنند برای رسیدن به یک مدینه فاضله اقتصادی تا همه شان بتوانند ازدواج دائم کنند. سالهای بسیار منتظر چنین مدینه فاضله یا شهر ایدآلی شدند و خبری نشد و تا چند سال دیگر باید منتظر شوند از حوصله غریزه جنسی خارج است. یعنی اول چنین مدینه فاضله اقتصادی ساخته شود و بعد از افراد مجرد خواسته شود که حلال خود را حرام کنند.

البته سوءتفاهم نشود. نگرانی برخی از منتقدان عزیز دراین باره از آنجائیست که با آمدن ازدواج موقت دیگر توجهی به کار و مسکن افراد مجرد نشود. در واقع نکته مهم این است که روش ازدواج موقت «بجای» کار و مسکن عرضه می‌شود یا «در کنار» آن؟ اینکه از وسایل نقلیه گوناگون در کنارهم برای نیاز جامعه استفاده شود بهتر است یا اینکه بگوییم بجای یکی باید از دیگری استفاده شود. نیاز یکی با اتومبیل برطرف می‌گردد نیاز دیگری با موتورسیکلت و دیگران با اتوبوس یا مترو، و حذف هر کدام از آنها از جامعه می‌تواند مشکلات جدی فراهم کند. و یا نمونه های دیگری مانند مکملهای غذایی در کنار مواد خوراکی، یا آموزشگاه ها در کنار مدارس و دانشگاه ها، یا وجود ساندویچی ها و سالنهای غذاخوری بیرون از خانه در کنار غذای داخل خانه، و موارد دیگر که هر کدام «در کنار» دیگری پاسخگوی نیازهای یک جامعه می‌باشد نه «بجای» دیگری.
نه ازدواج موقت را بجای شغل و مسکن برای رفع نیاز مجردان گذاشتن درست است و نه برعکس بلکه با وجود هردو در کنار هم نیاز جامعه خیلی بهتر برطرف می‌گرد. برخی راه حل نیاز خود را در یکی و برخی دیگر پاسخ نیازشان را در روش دیگر می‌بینند؛ بطوریکه با حذف یا جایگزین کردن یکی بجای دیگری کمبود و مشکلات جدی برای بخش قابل توجهی از جامعه پیش می آید همانگونه که در مثالهای بالا گفته شد.

---

* ازدواج زیاد:

نظر ارسالی:
خجالت بکش داری روسپیگری و فحشای مقدس راه میاندازی...اگر دختر خودت عصر بیاد خونه و بگه بابا جون امروز رفتم صیغه شدم تا یه هفته خوشحال میشی بی عقل؟؟؟
اگر فردا بری زنی بگیری و متوجه بشی زنت 60 با رصیغه این واون شده ، زندگی شیرینی خواهی داشته ؟؟؟؟ادم غیر طبیعی!!!!

پاسخ:البته این انتقاد مربوط به خردادماه بوده و نمیدانم هم اکنون نیز همین نظر را دارند یا نه ولی به هر رو نکاتی را در این باره می‌نویسم:

اگر فحشا و روسپیگری است دیگر چرا مقدس و اگر مقدس است دیگر فحشا و روسپی‌گری چرا؟!
درباره روسپی‌گری و فحشا در نوشته های دیگر از وبلاگ نکاتی را بیان کرده ام. شرایط عده یا زمان بین دو ازدواج متوالی خود مانعی است بر روسپی‌گری. برای زنی صرف نمی‌کند که یکی دو روز با مردی آمیزش جنسی داشته باشد و بعد چهل و پنج روز عده نگه دارد و باز یکی دو روز با شخص دیگری، و اگر برای رفع این مشکل، زمان ازدواج موقت را به چند ماه افزایش دهد و با اضافه کردن زمان بین دو ازدواج، چند بار تا سن ازدواجی که منظور منتقد است می‌تواند ازدواج موقت نماید؟

از سوی دیگر این درست است که برخی از افراد طرفدار ازدواج موقت خودشان مخالف ازدواج موقت دختر یا خواهرشان می‌باشند ولی همه اینگونه نیستند. و توجه داشته باشیم که منع ازدواج موقت معمولا جلوی روابط جنسی را نمی‌گیرد بلکه شکل آنرا عوض می‌کند. و از نگاه من دختری که از همان سنی که نیاز به روابط جنسی دارد اگر به شکل درستی پاسخگوی آن شود سالمتر و متعالی تر از آن است که محرومیت آنرا بکشد یا بدتر از آن به انحراف جنسی کشیده شود.

نکته دیگر اینکه اگر شخصی قبلا چند ازدواج موقت داشته است آیا مناسب ازدواج است یا نه بستگی به سلیقه و دیدگاه طرف مقابل دارد. و فراموش نکنیم بانوانی که در روابط گذشته‌اشان خود را مقید یا پایبند احکام ازدواج موقت نموده اند معمولا پایبند قواعد ازدواج دائم نیز می‌مانند. گذشته از این، توجه به سایر ویژگیهای افراد هم مهم است. ممکن است دختری قبل از ازدواج دائمش چند بار ازدواج موقت داشته است اما در برخی از ویژگیهای شخصیتی، خصوصیاتی بالاتر از دختری داشته باشد که قبلا ازدواجی نداشته است.

و آنکه چرا این نگرانی برای بانوان بیان شده است نه برای آقایان؟ اگر شصت بار ازدواج برای بانویی ایراد دارد آیا برای آقایی ایراد نیست؟

دیگر آنکه صرف وجود آزادی دلیل بر استفاده زیاد و گوناگون نیست. آیا با وجود اینکه افراد می‌توانند در بانکهای گوناگون و بسیار حساب باز کنند یا هر روز خرید و فروش ماشین کنند . . .  چند بار چنین می‌کنند؟ خصوصا که در ازدواج موقت شرط عده یا زمان بین دو ازدواج محدودیتی را ایجاد می‌کند که به نوعی از زیاده روی آن جلوگیری می‌نماید و از سوی دیگر فراموش نکنیم که خداوند خود در حال مدیریت جهان است نه ما. و به لحاظ پیوند عاطفیی که بنا بر آفرینش خداوند بین بسیاری از دخترها و پسرها ایجاد می‌شود شماری از روابط به ازدواج دائم می‌کشد. حتی با وجود اینکه امکان ازدواج متوالی برای آقایان بیش از بانوان وجود داشته است ولی می‌‌بینیم که بسیاری از آقایان تا پایان عمر پایبند به همان یک همسرشان هستند. بویژه اینکه به نظر می‌رسد دخترها بیش از پسرها خواهان ازدواج دائم و دلبسته خانواده هستند حتی بانوانی که در جهان به روسپی‌گری کشیده می‌شوند معمولا بنا بر خواسته قلبی‌شان نبوده و از روی فقر بدنبال این کار می‌روند. بنابراین اینگونه هم نیست که دختران بدنبال روابط جنسی بسیاری باشند و از این آزادی آنگونه استفاده کنند.

اما نکته مهمتر مسئله آزادی است. تصور کنید فرزندی که در یک خانواده پدر سالار زندگی می‌کند هربار که می‌خواهد در امور زندگیش مانند رشته تحصیلی و شغل و ازدواج وسایر موارد تصمیم بگیرد باید برای هر مورد مدتی زمان و انرژی بگذارد تا پدرش را متقاعد سازد. ولی آیا بهتر نیست فقط یکبار انرژی و وقتش را مصرف کند و آزادی و حق انتخاب خود را یکبار برای همیشه بدست آورد تا همه آن موارد یکجا حل شود. شاید بهتر بود در این مدت یک سال و چند ماهی که در این وبلاگ به دفاع از یک مورد ازدواج موقت پرداختم، به دفاع از آزادی می‌پرداختم.
آیا می‌توان مانع استفاده فردی از اتومبیلش بشویم به این دلیل که چون زیاد بدست دیگران میدهد و کارکرد آن زیاد میشود دیگر کمتر کسی آنرا می‌خرد، من و شما چکاره ایم تا به اختیارات افراد دخالت کنیم و آزادیی که خدا یا سنت و قانون به آنها داده است را محدود کنیم غیر از آنکه انتقادی لفظی بنماییم. متاسفانه در برخی جوامع بلحاظ پیشینه تاریخی دیکتاتورگونه و آثار فرهنگ هایی چون پدرسالاری و عادت کردن به دخالت در امور یکدیگر بنا بر مصلحت اندیشی و از روی دلسوزی و غیره، آزادی و حق انتخاب افراد بدرستی رعایت نمی‌شود. به عنوان مثال در فقه نظر اصلی اسلام بر اجازه پدر درباره ازدواج دوشیزه یا دختر باکره کاملا آشکار نیست و برخی فقها آنرا لازم نمی‌دانند و تا آنجا که میدانم قانون فقط اجازه پدر یا جد پدری یا دادگاه را لازم می‌داند. با وجود این در برخی از موارد سایر افراد خانواده هم در این مورد برای خود حقی قائلند و در مورد ازدواج دختر تصمیم می‌گیرند و از آن فراتر گاهی برخی افراد جامعه نیز به هم‌صحبتی دختر و پسری باهم در بیرون منزل دخالت می‌کردند و مانع می‌شدند (که امروزه این مورد آخر برطرف شده یا بندرت پیش می‌آید) و حتی خود دخترانی که این زمینه را داغ‌تر می‌کنند و در هنگامه عقد ازدواج برخلاف آزادیی که برای خود قائلند می‌گویند «با اجازه بزرگترها» بله !.