* صیغه محرمیت يا قرارداد ازدواج:

برای ازدواج لازم است تا طرفین قراردادی روشن میان خود داشته باشند و قراردادی مشخص میان آنها بسته شود. قراردادی که در آن همه جهات روشن شده باشد صیغه عقد درحقیقت متن همین قرارداد برای تصریح به مقصود طرفین و استحکام امر مورد توافق آنهاست. بواسطه عقد ازدواج زن به مرد حلال می‌شود و آن بر دو قسم است دایم و غیر دایم.
صیغه عقد را خود زن و مرد بخوانند کافی است و اگر عربی بلد نیستند میتوانند به زبان دیگر بخوانند یا دیگری را وکیل می‌کنند که از طرف آنان بخواند.

صيغه عقد دائم توسط خودشان بصورت زير خوانده می‌شود:

زن ميگويد: زَوَّجْتُكَ نَفْسي عَلَي الصّداقِِ الْمَعلوم.
يعني، خود را زن تو نمودم به مهري كه تعيين شده.
پس از آن مرد بدون فاصله بگويد: قَبِلْتِ التَّزَوَيجَ.
يعني، قبول كردم اين ازدواج را.

صيغه عقد موقت توسط خودشان بصورت زير خوانده می‌شود:

زن ميگويد: زَوَّجْتُكَ نَفْسي في الْمُدَّةِ الْمَعْلُومَةِ عَلَي الْمَهْرِ الْمَعلُوم.
يعني، خود را زن تو نمودم در مدتي كه معلوم شده و به مهري كه معلوم گرديده است.
و بعد بدون فاصله مرد بگويد: قَبِلْتُ.
يعني، قبول كردم.

اگر همان صیغه عربی را به نحو کامل به هر زبانی بگوید کافی است.
مثلآ در ازدواج موقت،
زن بفارسی بگوید: خود را با فلان مهر برای فلان مدت به ازدواج تو درآوردم.
و مرد بگوید: پذ‌ یرفتم،
کافی است.


برگرفته از:
ـ رساله احکام.
ـ احکام ازدواج دایم و موقت، بنوشته آقای بهجت مرجع تقلید و با زمیمه ای از آقای موسوی خویی.
ـ شناخت اسلام، نوشته مشترک آقایان محمد حسینی بهشتی و محمد جواد باهنر و علی گلزاده یا غفوری.
.

---

* ازدواج موقت دوشیزه (دختر باکره):

ـ ائمه اطهار (ع):

باقر (ع) فرمودند: زنی که مالک نفس خود (آزاد) باشد و سفیه . مجنون و کودک نباشد . در چنین حالی شوهر کردن او بدون اجازه ولی جائز است.
امام صادق (ع) فرمودند: هر زنی که بخواهد اگر مالک نفس خود باشد (یعنی کنیز یا دیوانه نباشد) به ازدواج خودت در آورد و اگر آن زن بخواهد می تواند وکیل بگیرد.
امام صادق (ع) فرمودند: بکر و غیر بکر مساوی است که باید نکاح به اذن آنها باشد و هیچ زنی را نکاح نمی توان کرد مگر به امر و رخصت او .
ابو عبد الله (ع) فرمودند: باکره می تواند بدون اجازه پدرش ازدواج کند.
امام صادق (ع) فرمودند: اگر دختر راضی شود بدون رضایت پدرش ازدواج موقت نماید اشکالی ندارد.
امام صادق (ع) فرمودند: ازدواج موقت با دختر اشکالی ندارد. تا زمانی که دختر از باکره بودن خارج نشود. به خاطر آنکه ممکن است (باکره نبودن دختر) برای خانواده دختر یک عیب حساب شود.


ـ ( آیت الله العظمی محمد صادق حسینی الروحانی):

یکی از روسای دانشگاه سوال کرده ارتباط پسر و دختر در دانشگاه زیاد است و گفته اند شما اجازه پدر و جد را شرط نمی دانید اگر اجازه میدهید ما در دانشگاه اعلام کنیم. گفتم میدهیم ولی معلوم باشد که اگر دختری با پسری ازدواج موقت نمود چنانچه دخول انجام نشود همان شب دختر بعد از فسخ می تواند صیغه جوان دیگری بشود ولی اگر دخول شود ولو از دبر – باید عده نگاه دارد – بنابراین * مسائل اگر گفته شود و آبروی دختر هم حفظ شود کار صحیحی است.


ی علمایی که در ازدواج دختران (در عقد موقت یا عقد دائم) اذن ولی را بنابر احتیاط واجب شرط دانستند در واقع حکم قطعی بر باطل بودن ((عقد بدون اذن ولی)) را ندادند یعنی به علم کافی در این مساله نرسیده اند. لذا احتیاط واجب کردند و به تمام کسانی که از آن مراجع عالی قدر تقلید می کنند اجازه داده شده تا با رعایت میزان برتری علمی مرجعی که در آن مساله فتوا و نظر دارد تقلید نمایند.

منابع:
http://forum.iranproud.com/archive/index.php/t-7105.html
http://bekarat.blogsky.com

---

* مقايسه ای بین ازدواج دائم و موقت:
در مذهب جعفری آیین اسلام ازدواج به دو نحو دائم وموقت میتواند صورت پذیرد که این دو ازدواج در پاره ای از آثار با هم یکی هستند و در برخی دگر اختلاف دارند. تفاوت اصلی و جوهری ازدواج موقت با ازدواج دائم در اینست که ازدواج موقت از لحاظ حدود و قیود آزاد است، یعنی وابسته باراده و قرارداد طرفین است. حتی بودن آن نیز در حقیقت نوعی آزادی بطرفین میبخشد و زمان را در اختیار آنها قرار میدهد.

آنچه در درجه اول این دو را از هم متمایز میکند یکی این است که در ازدواج موقت زن و مرد تصمیم میگیرند بطور موقت باهم ازدواج کنند و پس از پایان مدت، اگر مایل بودند تمدید می‌کنند و اگر مایل نبودند از هم جدا می‌شوند.

دیگر اینکه از لحاظ شرایط، آزادی بیشتری دارند که بطور دلخواه بهر نحو که بخواهند پیمان می‌بندند مثلا در ازدواج دائم مرد باید عهده دار مخارج روزانه و لباس و مسکن و احتیاجات دیگر زن از قبیل دارو و طبیب بشود. ولی در ازدواج موقت بستگی دارد بقرارداد آزادی که میان طرفین منعقد می‌گردد. ممکن است مرد نخواهد یا نتواند متحمل این مخارج بشود، یا زن نخواهد از پول مرد استفاده کند.

در ازدواج دائم زن باید امر مرد را در حدود مصالح خانواده اطاعت کند، اما در ازدواج موقت بسته به قراردادی است که میان آنها منعقد میگردد.

در ازدواج دائم زن و شوهر از یکدیگر ارث می‌برند اما در ازدواج موقت چنین نیست.

زن و مرد می‌توانند در ازدواج موقت شرط کنند که بهره برداری جنسی آنها محدود باشد و مثلا آمیزشی صورت نگیرد.

در ازدواج دائم فقط با توافق یا رضایت طرفین می توان از بچه دار شدن جلوگیری نمود ولی در ازدواج موقت هریک از طرفین میتواند از تشکیل نطفه کودک و پیدایش فرزندی جلوگیری کند تا ایجاد مسئولیتی جدید و احیانا دست و پاگیر برای آنها نشود. در حقیقت این نوعی آزادی دیگر است که بزوجین داده شده است.

اگر در اثر آمیزش زن و مردی که همسر موقت یکدیگرند کودکی متولد شود با فرزند ناشی از ازدواج دائم هیچگونه تفاوتی ندارد و مانند ازدواج دائم مرد مسئول اداره و تأمین وسایل کافی برای رشد و تربیت آن کودک است.

مهر هم در ازدواج دائم لازم است و هم در ازدواج موقت. با این تفاوت که در ازدواج موقت عدم ذکر مهر موجب بطلان عقد است و در ازدواج دائم عقد باطل نیست، مهرالمثل تعیین میشود.

همانطوریکه در عقد دائم، مادر و دختر زوجه بر زوج، و پدر و پسر زوج بر زوجه حرام و محرم میگردند در عقد منقطع نیز چنین است.

همانطوریکه رابطه جنسی زن دائم با دیگران حرام است، در ازدواج موقت نیز چنین است.

در ازدواج دائم جمع میان دو خواهر جایز نیست در ازدواج موقت نیز روا نیست و ازدواج با خواهر زن تا وقتی حرام است که خواهر دیگر همسر انسان باشد.

در ازدواج موقت پس از تمام شدن مدت، زن و شوهر خود به خود از هم جدا می‌شوند و نیازی به طلاق نیست.

همانطور که زوجه دائم بعد از طلاق باید مدتی عده نگهدارد، زوجه موقت نیز بعد از تمام شدن مدت یا بخشیدن آن باید عده نگهدارد. با این تفاوت که عده زن دائم سه نوبت عادت ماهانه است و عده زن موقت دو نوبت یا چهل و پنج روز (در رساله احکام فقها عده برای بانوان از سن نه سالگی تا سن یائسگی است ولی اگر بین زن و شوهر آمیزش جنسی انجام نپذبرفته باشد، عده لازم نیست و زن می‌تواند بلافاصله ازدواج نماید).

برگرفته از:
ـ کتاب نظام حقوق زن در اسلام، نوشته آقای مرتضی مطهری.
ـ کتاب شناخت اسلام، نوشته مشترک آقایان محمد حسینی بهشتی و محمد جواد باهنر و علی گلزاده یا غفوری.
ـ رساله احکام.

---

* ثبت قانوني ازدواج موقت:

(ثبت ازدواج موقت بدون درج در شناسنامه امکان پذیر است).
... آقای رضایی، قاضی شعبه 254 دادگاه خانواده:
طبق قانون فعلی، ثبت ازدواج موقت الزامی نیست.
وی، با بیان اینکه بر اساس تحولات اخیر اجتماعی و فرهنگی که در جامعه به وجود آمده یکی از وقایع حقوقی که نمود بیشتری پیدا کرده و در جامعه رایج شده بحث ازدواج موقت است، می‌گوید: ازدواج موقت در شرع انور اسلام خصوصا فقه امامیه موضوع جدیدی نیست و از جایگاه بسیار مهم فقهی برخوردار است. در حال حاضر نیز آمار دقیقی از این ازدواج‌ها در دست نیست چون اغلب این ازدواج‌ها در خفا و به صورت غیر رسمی انجام می‌شود و حتی بعضا در بین زوجین موقت سند عادی دست نوشته نیز وجود ندارد که البته این شیوه بسیار خطرناک و زمینه‌ساز تضییع حقوق زوجه و فرزندان ناشی از این گونه ازدواج‌ها می‌شود.

رضایی، درباره مشکلات ناشی از عدم ثبت این ازدواج‌ها ادامه می‌دهد: چنان‌چه مدرکی اعم از عادی یا رسمی در دست زوجه نباشد، برای مطالبه هر یک از حقوق مالی احتمالی خود، ابتدا مجبور به طرح دعوای اثبات زوجیت و حقانیت خویش است یا چنانچه فرزندی از وی متولد شود و با انکار زوج روبه‌رو گردد مجبور است با صرف وقت طولانی و هزینه بسیار ابتدا زوجیت خود با طرف مقابل را به اثبات برساند سپس دعاوی مالی مربوط به حقوق خویش را مطرح و مطالبه نماید.

وی در ادامه خاطر نشان می‌کند: براساس شرایط فعلی قانونی، ثبت ازدواج موقت الزامی نیست و مجازاتی از این حیث برای هیچ یک از زوجین در نظر گرفته نشده اما تجربه و شرایط موجود در محاکم خانواده ایجاب می‌نماید به مردم و کسانی که به هر نحوی به این نوع ازدواج‌ها روی می‌آورند توصیه کنیم که حتما برای جلوگیری از عواقب سوء ناشی از عدم ثبت این گونه ازدواج‌ها که ممکن است حیثیتی یا مالی باشد، حتما نسبت به مکتوب کردن آن در حضور شهود عادل و با رعایت جهات لازم اقدام نماید.

قاضی شعبه‌ی 254 دادگاه خانواده اضافه می‌کند: حتی اگر زوجین مایل باشند، در برخی از دفاتر اسناد رسمی دفترچه‌های مخصوصی تحت عنوان عقدنامه موقت تنظیم شده که بر اساس شرایط کلی شرعی و قانونی حقوق مالی و غیر مالی که می‌تواند بین زوجین با عقد موقت وجود داشته باشد پیش‌بینی شده است و با تفهیم تک تک این شرایط در صورت قبول، زوجین آن‌را امضا کرده و به اجرای آن متعهد می‌شوند در غیر این صورت می‌تواند از امضای آن شرط خودداری کرده و خود به خود از تبعات الزام‌آور آن معاف شوند، این گونه عقدنامه‌های موقت حتی به طور رسمی در دفاتر ثبت وارد و اعتبار و جایگاه قانونی خواهند داشت.

وی ادامه می‌دهد: اگر زوجین تنظیم چنین دفترچه‌ای را به صلاح ندانستند، با تهیه سند عادی خصوصی بین خود و شهود عادل و پس از آگاهی کامل از شرایط شرعی و قانونی عقد نکاح و اوصاف آن اقدام به نوشتن شرایط توافقی و حق و تکلیف متقابل کنند.

رضایی همچنین یادآوری می‌کند: آن‌چه که به عنوان یک معضل در حال حاضر در بین افراد جامعه نمود یافته، عدم آگاهی اغلب افراد جامعه با شرایط شرعی و قانونی صیغه بوده که این امر موجب بروز اختلافات شدید بعدی بین ایشان می‌شود همچنین یکی از مهم‌ترین معضلات فعلی که ناشی از عدم وجود اسناد معتبر در ثبت عقد نکاح موقت است. فرزندان متولد از این ازدواج‌هاست که پس از تولد سال‌ها بدون شناسنامه و اوراق شناسایی هویتی باقی می‌مانند و بعضا مواردی در دادگاه ملاحظه شده که طفلی در رده سنی ابتدایی و بالاتر با چنین معضلی مواجه و مادر وی برای حل مشکل به محاکم خانواده متوسل شده است.

منبع:
ایسنا ـ خبرگزاری دانشجویان ایران ـ تهران، سرویس فقه و حقوق ـ حقوق اجتماعی.
1385/05/01 - 07-23-2006

---

* آزادی در انتخاب همسر:

طبق مقررات اسلامی اولین شرط صحت عقد ازدواج اینست که در بستن این قرارداد، زن در ایجاب، یعنی در پیشنهاد ازدواج به همسر مورد علاقه خود، و شوهر در قبول، یعنی پذیرفتن این پیشنهاد رضایت و اختیار کامل داشته باشند.
پیشوایان اسلام به مناسبتهای مختلف به خصوص در مواردی که در زمینه انتخاب همسر با آنها مشورت شده جدا ً روی این مطلب تکیه کرده‌اند که (( رضایت کامل طرفین ازدواج شرط اصلی صحت و استحکام عقد ازدواج است و در این مورد هیچگونه تحمیل جایز نیست)).

منبع: شناخت اسلام، نوشته مشترک آقایان محمد حسینی بهشتی و محمد جواد باهنر و علی گلزاده یا غفوری.

(توجه شود آنچه که در مورد ايجاب بانوان در بالا آمد از آنجایی است که در روش خواندن قرارداد ازدواج یا صيغه عقد ابتدا زن یا وکیل از طرف زن متن آنرا می‌خواند و شوهر قبول می‌کند، پس بدینگونه برداشت اشتباه نشود که اگر ابتدا مرد صیغه را از طرف خودش بخواند دیگر رضایت زن لازم نیست).